Mỗi bộ kinh Phật được thuyết giảng đều mang trong mình những ý nghĩa giáo huấn sâu sắc, tùy thuộc vào căn cơ của chúng sinh mà có những bài học phù hợp. Để thấu hiểu công đức của việc tụng kinh, người cư sĩ cần nắm bắt được ý nghĩa cốt lõi của từng bộ kinh. Bài viết này sẽ tóm lược đại ý của 8 bộ kinh Phật thường được tụng trì, giúp độc giả có cái nhìn tổng quát để lựa chọn và hành trì phù hợp với ước nguyện của bản thân.
Các Bài Kinh Phật Thường Tụng
Tám bộ kinh Phật thường được đại chúng tụng đọc bao gồm:
- Kinh A Di Đà
- Kinh Phổ Môn
- Kinh Dược Sư
- Kinh Thủy Sám
- Kinh Địa Tạng
- Kinh Báo Ân
- Kinh Lương Hoàng Sám
- Kinh Pháp Hoa
Ngoài ra còn nhiều bộ kinh dài với ý nghĩa thâm sâu, ít được tụng đọc phổ biến hơn do tính chất phức tạp và dài.
Kinh A Di Đà
Kinh A Di Đà là lời Phật chỉ dạy về cõi Tây phương Cực Lạc, nơi có đức Giáo chủ Phật A Di Đà và cảnh giới an vui, sung sướng. Việc tụng kinh A Di Đà giúp chúng sinh có thể được Phật A Di Đà tiếp dẫn vãng sanh về cõi Cực Lạc. Tuy nhiên, yếu tố cốt yếu được nhấn mạnh trong kinh là “nhất tâm bất loạn“. Đức Phật dạy rằng, chỉ cần giữ tâm chuyên chú, thanh tịnh trong khoảng từ một ngày đến bảy ngày, không để tâm bị xao lãng, thì khi lâm chung, Phật A Di Đà cùng chư thánh chúng sẽ hiện tiền tiếp dẫn, giúp người đó vãng sanh về cõi Tịnh Độ. Phật A Di Đà cũng phát đại nguyện tiếp dẫn chúng sinh, dù còn sống hay đã khuất, chỉ cần niệm danh hiệu Ngài đều được vãng sanh. Do đó, kinh A Di Đà có công năng siêu độ cho người quá cố, nhưng để đạt hiệu quả, việc tu tập “nhất tâm bất loạn” hoặc chí thành chi kinh là vô cùng quan trọng.
Kinh Phổ Môn
Phổ Môn, phẩm thứ 25 trong kinh Diệu Pháp Liên Hoa, nói về hạnh nguyện của Bồ Tát Quán Thế Âm. Ngài lắng nghe tiếng gọi của chúng sinh và ứng hiện theo đó để cứu độ. Bồ Tát Quán Thế Âm có khả năng biến hóa thân tướng thành nhiều dạng chúng sinh khác nhau để cứu giúp. Do đó, bất kỳ ai gặp tai nạn, khó khăn, chỉ cần nhất tâm niệm danh hiệu Ngài hoặc chuyên tâm tụng kinh Phổ Môn đều có thể giải trừ tai ương. Yếu chỉ của việc tụng kinh này là phải thật thành tâm, phát nguyện rộng lớn và thực hành bố thí mới mang lại hiệu quả tối cao.
Kinh Dược Sư
Kinh Dược Sư dạy về phương pháp chữa bệnh, không chỉ dựa vào y thuật mà còn nhấn mạnh sức mạnh của niềm tin. Việc tụng danh hiệu Đức Đông Phương Giáo Chủ Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật giúp tìm đúng phương thuốc trị đúng căn bệnh, tránh xa mê tín dị đoan và những kẻ lợi dụng chữa bệnh. Kinh cũng khuyên răn không nên nghe theo lời sằng bậy, tin vào bùa phép, sát sinh cúng bái, vì điều đó chỉ làm tăng thêm tội lỗi mà bệnh tật không thuyên giảm, thậm chí còn gặp tai ương. Phương pháp tụng kinh Dược Sư là tăng trưởng niềm tin chân chính, kết hợp với việc tìm thuốc men và tránh xa những điều mê tín. Niềm tin càng mạnh mẽ, bệnh tật càng chóng khỏi. Sự lắng đọng tâm trí khi tụng kinh giúp giảm bớt dục vọng, phiền não, lo sợ, từ đó bệnh tật khó phát sinh. Tránh sát sinh cũng là giảm bớt nghiệp chướng, hưởng phúc báo, giúp bệnh tật mau lành. Điều cốt yếu khi tụng kinh này là áp dụng phương pháp “tự tha hổ trợ”, kết hợp sức tin của bản thân, sự giúp đỡ của thầy thuốc và nguyện lực của người tụng kinh để mau chóng hồi phục sức khỏe.
Kinh Thủy Sám
Kinh Thủy Sám, hay còn gọi là “nước rửa sạch tội”, được biên soạn dựa trên câu chuyện của Ngộ Đạt Quốc Sư. Ngài gặp tai nạn do một chút vọng tâm, đầu gối mọc lên nhọt như mặt người. Sau khi được thiền sư Tri Huyền chỉ dạy dùng nước giếng Tam Muội để rửa, nhọt đó đã kể lại oan khuất từ mười kiếp trước và không còn oán hận nữa. Kinh Thủy Sám trình bày những lỗi lầm chúng sinh thường mắc phải, hậu quả của từng tội lỗi và cách thức tránh né. Khi tụng kinh này, cần thành tâm hối lỗi, thề từ bỏ những điều đã phạm, gắng làm điều thiện, tránh điều ác. Như vậy mới có thể tiêu diệt tội khiên của bản thân và dùng sự thanh tịnh của tâm để hóa giải tội lỗi cho người khác.
Kinh Địa Tạng
Kinh Địa Tạng thuật lại nguyện lực vô cùng rộng lớn của Bồ Tát Địa Tạng: “Địa ngục chưa trống, thệ bất thành Phật”. Với nguyện lực này, Bồ Tát Địa Tạng cứu độ chúng sinh trong cõi địa ngục tăm tối. Kinh có công năng siêu độ cho tổ tiên, cửu huyền và tất cả chúng sinh đang chịu khổ ách. Yếu lý của kinh là noi gương nguyện lớn của Bồ Tát mà phát tâm Bồ đề, giữ cho tâm thanh tịnh để thoát khỏi địa ngục. Việc tụng kinh cầu nguyện giúp tương giao với những linh giác chưa siêu thoát, nhờ uy lực và thần lực của Bồ Tát mà họ được siêu thăng. Do đó, tụng kinh Địa Tạng có thể giúp chúng sinh trong tam đồ lục đạo đạt đến nơi an lạc.
Kinh Báo Ân
Kinh Báo Ân, hay còn gọi là Kinh Đại Báo Phụ Mẫu Trọng Ân, nói về công ơn sinh thành, dưỡng dục vô bờ bến của cha mẹ. Phật dạy con cháu phải có bổn phận đền đáp công ơn này sao cho xứng đáng. Kinh thường được tụng trong các dịp giỗ chạp hoặc hiếu sự. Người tụng kinh cần phát nguyện sống đúng đạo làm con, hiếu thuận với cha mẹ và các bậc tôn trưởng. Gia đình nghe kinh cũng cần giữ gìn đạo lý, trên dưới hòa thuận, trên thuận dưới kính, cả nhà hiếu thuận, đó chính là báo ân thiết thực.
Kinh Lương Hoàng Sám
Toàn bộ Kinh Lương Hoàng Sám là lời sám nguyện giải trừ mọi tội lỗi. Kinh có tên gọi đầy đủ là Kinh Đại Sám. Nguyên nhân biên soạn kinh này xuất phát từ việc vua Lương Vũ Đế xưa không tin Phật pháp, vợ ngài là Hy Thị vì ghen tuông mà tự trầm giếng. Sau khi vua lên ngôi, Hy Thị hóa làm rắn độc quấy nhiễu cung đình. Sau khi thỉnh cầu nhiều thuật sĩ không hiệu quả, Tề Công Trưởng Lão đã khuyên vua làm đàn tràng sám nguyện để rửa tội. Nhờ đó, Hy Thị hiện thân tạ ơn và đã thác sinh. Từ đó, Lương Vũ Đế tin theo Phật pháp và biên soạn Kinh Lương Hoàng Sám. Việc tụng kinh này giúp rũ sạch mọi tội lỗi, thường được tụng trong các dịp báo hiếu, giỗ chạp gia tiên.
Kinh Pháp Hoa
Kinh Pháp Hoa, hay đầy đủ là Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, là bộ kinh chứa đựng lý thuyết Đại thừa Phật giáo một cách trọn vẹn nhất. Khi Phật thuyết giảng bộ kinh này, nhiều Tỳ kheo và cư sĩ không đủ căn cơ đã phải rút lui. Ngày nay, nhiều người ưa thích tụng kinh này với niềm tin sẽ đạt được vô lượng công đức. Tuy nhiên, cần hiểu rằng công đức không chỉ đến từ việc tụng đọc suông. Nếu ai nghe kinh Pháp Hoa cũng đều được lợi ích, thì cớ sao những người không đủ căn cơ lại phải rút lui? Do đó, điều quan trọng là phải tự phát khởi tâm Đại thừa, thực hành con đường Bồ Tát. Nếu không thể làm theo những lời dạy trong kinh, việc tụng kinh đôi khi có thể chỉ làm tăng thêm nghi ngờ và luân chuyển trong vòng sinh tử.
