Giới Thiệu Khám Chí Hòa
Khám Chí Hòa, tọa lạc tại quận 10, TP. Hồ Chí Minh, là một công trình kiến trúc nhà tù nổi tiếng với lịch sử lâu đời và kiến trúc độc đáo. Được xây dựng từ năm 1943 bởi người Pháp, nhà tù này ban đầu được dự kiến thay thế cho Khám Lớn Sài Gòn. Mặc dù có sự khởi xướng của người Nhật, việc thi công đã được người Pháp tiếp tục và hoàn thiện. Sau khi Khám Chí Hòa được xây dựng xong vào ngày 8 tháng 3 năm 1953, Khám Lớn Sài Gòn đã bị phá bỏ. Lư trung hỏa là một trong những yếu tố phong thủy thường được nhắc đến trong kiến trúc tâm linh. Hơn 1.600 tù nhân cùng với chiếc máy chém đã được chuyển đến Khám Chí Hòa, đánh dấu một chương mới trong lịch sử của nhà tù này.
Lịch Sử và Cấu Trúc Độc Đáo
Với diện tích 7 hecta, Khám Chí Hòa bao gồm ba tầng lầu với 238 phòng giam, trong đó có hai dãy dành riêng cho phạm nhân nữ. Nơi đây từng là nơi giam giữ các tù nhân chính trị chống lại thực dân Pháp và chế độ Việt Nam Cộng hòa. Hiện nay, công an TP. Hồ Chí Minh sử dụng nơi này để giam giữ các bị can trong các vụ án trên địa bàn thành phố.
Kiến trúc của Khám Chí Hòa được thiết kế bởi một kiến trúc sư người Nhật, dựa trên thuyết ngũ hành và bát quái. Sự kết hợp giữa nét kiên cố, kín đáo, mát mẻ của kiến trúc Pháp và yếu tố huyền bí của phương Đông đã tạo nên một công trình độc đáo. Nhà tù có hình bát giác với 8 cạnh đều nhau, tượng trưng cho 8 quẻ trong Kinh Dịch: Càn, Khôn, Chấn, Tốn, Cẩn, Khảm, Đoài, Ly.
Khám Chí Hòa bao gồm 8 khu giam phạm nhân, được xây dựng theo hình bát giác vuông. Một số tài liệu nghiên cứu còn cho rằng kiến trúc này dựa trên “bát quái trận đồ” của Khổng Minh Gia Cát Lượng, với 8 quẻ tương ứng 8 cửa trận: Hưu, Sinh, Thương, Đỗ, Cảnh, Tử, Kinh, Khai. Mỗi cạnh của trận đồ là một khu giam, bên ngoài xây kín, bên trong là song sắt. Đặc biệt, Khám Chí Hòa chỉ có một cửa vào duy nhất, được gọi là “cửa tử”. Bên trong là hệ thống đường hầm được thiết kế theo cung vị, dễ khiến người lạ mất phương hướng.
Khám Chí Hòa nhìn từ trên cao trước năm 1975. Ảnh: S.T
Huyền Bí và Giai Thoại
Ở trung tâm Khám Chí Hòa là khoảng sân rộng hình bát giác, chia thành 8 khu tam giác nhỏ với cây xanh và bãi cỏ. Giữa sân là một vọng gác cao hơn 20 mét, trên đỉnh có bể chứa nước hình phình to như một thanh kiếm cắm xuống. Từ đây, lính canh có thể dễ dàng quan sát toàn bộ các phòng giam.
Kiến trúc bát quái của Khám Chí Hòa khiến việc vượt ngục trở nên vô cùng khó khăn. Lịch sử ghi nhận chỉ có ba lần vượt ngục thành công: vào thời điểm Nhật đảo chính Pháp năm 1945, vụ tướng cướp Điền Khắc Kim năm 1972 và tử tù Phước “Tám Ngón” năm 1995. Sinh năm 92 tuổi gì cũng là một câu hỏi được nhiều người quan tâm khi tìm hiểu về tuổi tác.
Người ta đồn rằng vọng gác giữa nhà tù là thanh kiếm trấn yểm, có khả năng hóa giải mọi thủ đoạn của tội phạm. Thanh kiếm này được xem là “trái tim” của tòa nhà, nếu bị nhổ lên, toàn bộ “trận đồ” sẽ bị phá vỡ. Một câu chuyện ly kỳ khác cho rằng do có nhiều người chết trong tù, âm khí nơi đây rất nặng. Do đó, trời thường xuyên giáng sét đánh bể một góc để mở “cửa Sanh”, giúp oán khí thoát ra và người chết được siêu thoát.
Tháp nước chính giữa Khám Chí Hòa được ví như thanh kiếm cắm xuống. Ảnh: CAND
Để hóa giải “trận đồ”, chính quyền Việt Nam Cộng hòa được cho là đã mời một thầy địa lý cao tay. Thực tế, một trong tám nóc nhà hình bát giác đã bị san bằng, phá vỡ tính hoàn hảo của “bát quái” và mở ra một “cửa Sanh”. Tuy nhiên, một số nhà khoa học cho rằng bên dưới tòa nhà có thể có mỏ quặng, là nguyên nhân khiến sét thường xuyên đánh trúng Khám Chí Hòa.
Trại giam Chí Hòa nhìn từ vệ tinh. Ảnh: Google maps
Trong khuôn viên Khám Chí Hòa còn có một nhà thờ, do Pháp xây dựng làm nơi “rửa tội” cho tù nhân trước khi thi hành án. Để giải thoát “âm khí”, vào năm 1954, cai ngục đã cho xây dựng một ngôi chùa bên ngoài “bát quái trận đồ” và đặt tượng Phật. Dù ngôi chùa không còn tồn tại, bức tượng Phật hiện vẫn nằm trên một hồ nước nhỏ.
Khám Chí Hòa không chỉ là một nhà tù, mà còn là một công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn lịch sử và những câu chuyện huyền bí, thu hút sự quan tâm của nhiều người. Việc tìm hiểu về cung Nhân Mã ghét cung nào nhất hay sinh năm 1990 bao nhiêu tuổi cũng là cách mà nhiều người tìm hiểu về các yếu tố bí ẩn trong cuộc sống.
