Trong văn hóa dân gian Việt Nam, câu nói “Chớ đi ngày 7, chớ về ngày 3” đã ăn sâu vào tiềm thức nhiều thế hệ, ám chỉ những ngày được cho là xấu, không may mắn cho việc xuất hành hay khởi sự. Tuy nhiên, các chuyên gia hiện đại có những góc nhìn khác, cho rằng không cần phải kiêng kỵ tuyệt đối theo quan niệm này.
Ngày Tam Nương Là Gì? Vì Sao Dân Gian Lại Kiêng Kỵ?
Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Vịnh – Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Giáo dục – Liên hiệp hội KHKT Việt Nam (VNUSTA), quan niệm “Chớ đi ngày 7, chớ về ngày 3” xuất phát từ ngày “Tam Nương” – những ngày được cho là không tốt để làm những việc quan trọng. Thực tế, trong mỗi tháng âm lịch, có tới 6 ngày Tam Nương chứ không chỉ riêng ngày 3 và ngày 7, mà còn có thêm các ngày 13, 18, 22, 27.
Sự kiêng kỵ này có thể bắt nguồn từ một số yếu tố. Thứ nhất, theo lịch âm, một vòng mặt trăng quanh trái đất mất khoảng 29,5 ngày, khiến việc chọn ngày tốt trở nên phức tạp. Người xưa thường quan niệm số chẵn tốt cho việc trong nhà, còn việc bên ngoài thì dùng số lẻ. Thứ hai, Đạo giáo và đạo Mẫu cũng có ảnh hưởng, khi quy định thêm 3 ngày “Nguyệt Kỵ” (ngày 5, 14, 23) là những ngày các vị quan tuần du, dân gian nên tránh.
Góc Nhìn Chuyên Gia: Có Nên Kiêng Kỵ Tuyệt Đối Ngày Tam Nương?
Các chuyên gia khẳng định rằng việc kiêng kỵ quá mức là không cần thiết và nên xem xét tùy thuộc vào từng công việc cụ thể. Tiến sĩ Nguyễn Văn Vịnh cho rằng, việc quan niệm “quan đi được mà dân không đi được” đã là một sự phân biệt. Về mặt khoa học, hiệu ứng của mặt trăng chỉ thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe và trạng thái tâm lý con người vào những ngày không trăng (mùng 1) và ngày trăng sáng nhất (ngày rằm).
Chuyên gia chia sẻ góc nhìn về quan niệm dân gian "chớ đi ngày 7, chớ về ngày 3"
Theo Tiến sĩ Vịnh, nếu kiêng kỵ đến 6 ngày Tam Nương, 3 ngày Nguyệt Kỵ, cùng với 2 ngày sóc (mùng 1) và vọng (ngày rằm) trong mỗi tháng, tổng cộng sẽ mất tới 11 ngày. Điều này dễ dẫn đến “hỏng việc” và sa đà vào mê tín dị đoan. Ông khuyên rằng, chỉ những việc hệ trọng như mua nhà, đất, động thổ, cưới xin hay tang lễ mới cần cân nhắc kỹ lưỡng về ngày lành tháng tốt. Còn trong sinh hoạt và công việc thường ngày, chúng ta không nên quá bận tâm đến những ngày này.
Đồng quan điểm, Nhà Nghiên cứu văn hóa, PGS.TS Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh rằng trong khoa học không hề có căn cứ nào chứng minh những ngày Tam Nương, Nguyệt Kỵ, Vọng hay Sóc là ngày xui xẻo. Ông giải thích rằng người Việt có quan niệm số lẻ là số sinh sôi nảy nở, nhưng đôi khi sự yêu thích quá mức này lại dẫn đến nỗi sợ hãi và từ đó nảy sinh ra kiêng kỵ. Theo khoa học, mỗi người có những ngày tốt xấu khác nhau dựa trên chu kỳ sinh học cá nhân.
Tóm lại, mặc dù quan niệm “chớ đi ngày 7, chớ về ngày 3” đã tồn tại lâu đời trong dân gian, nhưng dưới góc nhìn của các chuyên gia, việc kiêng kỵ tuyệt đối là không cần thiết. Thay vì quá phụ thuộc vào những định kiến cũ, chúng ta nên có cái nhìn linh hoạt, kết hợp giữa sự tôn trọng truyền thống và tư duy khoa học để đưa ra những quyết định phù hợp, tránh để những lo lắng không đáng có ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc.
