Năm Mậu Thân, theo chu kỳ 60 năm của Can Chi, là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử. Những người sinh năm này thường mang trong mình những phẩm chất đặc biệt, và lịch sử Việt Nam đã ghi nhận không ít danh nhân tuổi Mậu Thân với những đóng góp to lớn cho dân tộc. Bài viết này sẽ điểm qua một số nhân vật tiêu biểu sinh năm Mậu Thân, những người đã làm rạng danh non sông qua nhiều thời kỳ.
Danh Nhân Tuổi Mậu Thân Trong Lịch Sử
Các Nhà Lãnh Đạo và Cách Mạng
- Ngô Gia Tự (1908): Là một đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, Ngô Gia Tự đã tham gia lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc tổ chức tại Quảng Châu, Trung Quốc. Ông bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi Côn Đảo, sau đó hy sinh trong một lần vượt ngục.
- Nguyễn Đức Cảnh (1908): Ông là một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Đông Dương, Bí thư đầu tiên của Thành ủy Hải Phòng và Tổng biên tập đầu tiên của Báo Lao Động. Ông đã bị thực dân Pháp xử chém vào năm 1932.
- Đoàn Trần Nghiệp (1908): Còn được biết đến với tên gọi Ký Con, Đoàn Trần Nghiệp đã tổ chức các cuộc đánh bom táo bạo vào các mục tiêu của thực dân Pháp tại Hà Nội. Ông bị bắt và bị Pháp tử hình vào năm 1930.
- Hải Triều (1908): Là một nhà văn có nhiều đóng góp cho nền văn chương Việt Nam, Hải Triều từng tham gia Đảng Tân Việt và hoạt động cách mạng sôi nổi. Sau Cách mạng tháng Tám, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng trong lĩnh vực tuyên truyền.
- Nguyễn Văn Huyên (1908): Từng là Bộ trưởng Giáo dục của Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa, ông là một trí thức tiêu biểu, đại diện ký tên vào bức điện yêu cầu vua Bảo Đại thoái vị.
Các Nhân Vật Lịch Sử Khác
- Đồng Kiên Cương (1284): Là môn đệ của Trần Nhân Tông và là Tổ thứ hai của một dòng thiền, ông có công ấn hành Đại tạng kinh tại Việt Nam vào năm 1329 và để lại nhiều tác phẩm Thiền học giá trị.
- Nguyễn Trãi (1380): Một công thần khai quốc thời Lê, tác giả bài Bình Ngô đại cáo. Ông là nhà văn hóa lớn với những đóng góp to lớn cho văn học và tư tưởng Việt Nam.
- Lương Thế Vinh (1440): Nổi tiếng là Trạng nguyên khoa thi Quý Mùi, ông là một nhà toán học, Phật học và nhà thơ tài năng thời Lê sơ.
- Đàm Văn Lễ (1452): Tiến sĩ triều Lê Thánh Tông, từng giữ chức Thượng thư bộ Lễ. Ông đã bị Lê Uy Mục ép tự sát vì không ủng hộ lên ngôi.
- Hứa Tam Tỉnh (1476): Đỗ Đệ nhất giáp tiến sĩ, từng được cử đi sứ sang nhà Minh dưới triều Lê Uy Mục và nhà Mạc.
- Đào Duy Từ (1572): Là nhà quân sự và yêu nước, ông có công lớn giúp chúa Nguyễn xây dựng và củng cố cơ nghiệp ở Đàng trong, đề xuất xây dựng các công trình phòng thủ chiến lược.
- Nguyễn Tông Quai (1692): Đỗ Hoàng giáp, trải qua nhiều chức vụ quan trọng và nổi tiếng với tính cách ngay thẳng, không kiêng nể bất cứ ai.
- Phạm Vĩ Khiêm (1740): Đỗ Giải nguyên và Hoàng giáp, ông từng giữ chức Giám sát ngự sử và Đông các đại học sĩ.
- Nguyễn Tri Phương (1800): Đại thần và Tổng chỉ huy quân đội triều Nguyễn, ông đã anh dũng chiến đấu chống quân Pháp xâm lược và hy sinh tại Hà Nội vào năm 1873.
- Nguyễn Đức Đạt (1824): Ông được Tự Đức ban thưởng vì công lao giữ yên Hưng Yên trước sự tấn công của quân Pháp. Sau đó, ông được phong làm Lại bộ Thượng thư lĩnh An Tĩnh tổng đốc.
- Nguyễn Văn Tường (1824): Là phụ chính đại thần thời Nguyễn, sau bị Pháp đày đi Tahiti.
- Mai Xuân Thưởng (1860): Lãnh tụ phong trào Cần Vương ở Bình Định, ông đã khẳng khái đối mặt với thực dân Pháp và bị xử chém.
- Nguyễn Ưng Lịch (1872): Vua Hàm Nghi, vị vua yêu nước đã tuyên hịch Cần Vương kêu gọi toàn dân kháng chiến chống Pháp và bị đày đi châu Phi.
- Phan Châu Trinh (1872): Một nhà yêu nước và chí sĩ cách mạng, ông bị thực dân Pháp bắt giam và đày ra Côn Đảo. Cái chết của ông đã trở thành một cuộc vận động ái quốc lớn.
- Dương Bá Trạc (1884): Nhà cách mạng, nhà báo và nhà văn, ông là người đồng sáng lập Đông Kinh Nghĩa Thục.
- Hoàng Ngọc Phách (1896): Xuất thân từ gia đình có truyền thống hiếu học, yêu nước, ông đã giữ nhiều chức vụ quan trọng trong ngành giáo dục sau Cách mạng tháng Tám.
- Phạm Hồng Thái (1896): Tham gia phong trào Đông Du và thực hiện vụ ám sát toàn quyền Đông Dương Merlin. Ông đã tự sát để không rơi vào tay giặc.
Nghiên cứu về những người sinh năm Mậu Thân cho thấy đây là những cá nhân có tầm ảnh hưởng sâu sắc trong lịch sử Việt Nam. Họ là những tấm gương về lòng yêu nước, tinh thần bất khuất và trí tuệ xuất chúng, đóng góp quan trọng vào công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc.
N.N
