Trong văn hóa tâm linh Á Đông, đặc biệt là ở Việt Nam, Hắc Bạch Vô Thường là những cái tên gợi lên sự sợ hãi xen lẫn tò mò. Được biết đến như những sứ giả của cõi âm, họ mang trên mình nhiệm vụ dẫn dắt linh hồn người chết về địa phủ. Tuy nhiên, đằng sau những hình ảnh rùng rợn ấy là cả một hệ thống tín ngưỡng sâu sắc về thiện ác, công lý và luân hồi. Bài viết này sẽ chia sẻ một trải nghiệm cá nhân khó quên, khám phá truyền thuyết về Hắc Bạch Vô Thường và làm rõ ý nghĩa tâm linh của họ trong đời sống con người, giúp độc giả có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về những vị thần giữ cửa cõi âm này.
Trải Nghiệm Đáng Sợ: Cuộc Gặp Gỡ Với Hắc Bạch Vô Thường Lúc Nửa Đêm
Năm ấy, tôi chỉ mới 10 tuổi. Tôi vẫn nhớ rõ, đó là một đêm Chủ Nhật khuya khoắt, gần 12 giờ đêm. Sau khi cùng hai chị gái mải mê xem phim, tôi là người cuối cùng đi vệ sinh. Khi ngẩng lên nhìn đồng hồ treo tường, kim đồng hồ chỉ đúng 12 giờ. Lời mẹ dặn “12 giờ đêm có các quan âm đi tuần” bất chợt hiện về, khiến tôi tự hù dọa mình, thần hồn nát thần tính.
Tôi nhanh chóng chạy về phòng ngủ, băng qua phòng khách rộng. Cánh cửa kính trong phòng khách đã kéo rèm lên. Dưới ánh trăng, bóng rèm cửa đu đưa trông như có hai con ma đang đùa nghịch, khiến tôi nổi hết cả da gà. Định nhắm mắt chạy một mạch vào phòng, nhưng khi sắp ra khỏi phòng khách, tôi khựng lại. Qua cửa kính, tôi thoáng thấy một cái bóng đen đang khua chân múa tay trên khung cửa. Mặt tôi cắt không còn giọt máu. Tự trấn an rằng mình hoa mắt, tôi véo vào mặt cho tỉnh táo, nhưng cái bóng ấy vẫn ở đó.
Dụi mắt nhìn kỹ, tôi thấy hai người đàn ông trong trang phục rất kỳ quái đứng bên ngoài cửa kính nhà tôi. Giữa họ còn có một người khác, trông rất khổ sở. Tôi không dám nhìn tiếp, định lao thẳng vào phòng nhưng chân tôi cứng đờ, không thể nhấc nổi. Cảnh tiếp theo càng khiến tôi hồn bay phách lạc: người đàn ông cao cắm thẳng chiếc quạt lông vũ vào cổ người ở giữa, còn người thấp hơn thì chọc thứ trông giống lệnh bài vào bụng người kia. Đầu óc tôi trống rỗng, tôi nín thở, cầu trời khấn Phật để họ đừng phát hiện ra tôi. Đột nhiên có tiếng quát lớn: “Ai!”. Hai người đàn ông đồng thanh hướng ánh mắt về phía tôi. Ông cao thò cánh tay gầy guộc xuyên qua cửa kính, hỏi: “Ngươi đều đã nhìn thấy rồi ư?”. Khuôn mặt trắng bệch của ông ta ngó nhìn tôi. Tôi sợ đến mức không nói nên lời, chỉ đứng chôn chân, thở hổn hển. Nhìn xuống, tôi vẫn thấy chiếc quạt lông vũ của ông ta đang nhỏ máu. Sợ quá, tôi hét lên: “Đừng lại gần đây!!!”.
Đúng lúc ấy, người đàn ông thấp thấp, mặt đen đỏ, đẩy mạnh cửa sổ định nhảy vào phòng khách. Dù chân như chết đứng, tôi không hiểu sao lại có thể dùng hết sức bình sinh chạy một mạch vào phòng, đóng chặt cửa lại. Nằm trên giường đắp chăn, người tôi vẫn run lên bần bật. Đêm đó tôi không dám tắt đèn, chong điện cả đêm, trằn trọc mãi không ngủ được. Vừa thiếp đi, tôi đã thấy một người đàn ông trung tuổi, nhìn không rõ mặt. Ông mỉm cười hiền từ nói: “Xin lỗi cháu! Thuộc hạ của ta đã làm cháu sợ rồi”. Sau này, tôi kể chuyện này với một người bạn có con mắt âm dương, cô ấy nói rằng: “Người mà cậu nhìn thấy là Ông Bảy, Ông Tám hay còn gọi là Hắc Bạch Vô Thường. Có thể là hàng xóm hoặc người nhà của cậu có người sắp qua đời nên họ mới xuất hiện. Còn người cậu gặp trong mơ có thể là Thần Thành Hoàng!”. Nghe thấy câu này, tôi sợ tới mặt trắng bệch. Từ đó trở đi, tôi không bao giờ gặp Ông Bảy, Ông Tám nữa.
Truyền Thuyết Về Hắc Bạch Vô Thường: Phạm Vô Cứu và Tạ Tất An
Dù ở lễ hội nào, hình ảnh Ông Bảy, Ông Tám tức Hắc Bạch Vô Thường vẫn luôn thu hút ánh mắt của mọi người nhất. Bạch Vô Thường thường mặc áo bào trắng, đầu đội mũ cao, trên mặt vẽ hình con dơi đen trắng, tay cầm cùm hình con cá. Trong khi đó, Hắc Vô Thường mặc đồ đen, đầu đội mũ tròn, mặt vẽ hình mắt đen trắng, tay cầm thẻ bài hình vuông, phía trên ghi “Thiện ác phân minh”. Bạch Vô Thường trầm lặng, còn Hắc Vô Thường lại hoạt bát. Cả hai ông đều khiến mọi người ấn tượng sâu sắc bởi vẻ ngoài đặc trưng và sự đối lập tính cách.
Theo truyền thuyết, Bạch Vô Thường còn có tên khác là Tạ Tất An, còn Hắc Vô Thường tên là Phạm Vô Cứu. Hai ông là đôi bạn rất thân, cùng làm sai nha ở nha môn. Một hôm, họ đang trên đường đi công cán thì trời đổ mưa rào. Tạ Tất An định vào nhà dân gần đó mượn một chiếc ô, ông bảo Phạm Vô Cứu đợi dưới chân cầu. Nào ai ngờ, Tạ Tất An vừa đi khỏi thì nước sông đột nhiên dâng cao. Phạm Vô Cứu vì sợ Tạ Tất An không tìm thấy mình nên giữ đúng lời hẹn, nhất quyết không chịu rời đi. Sau này, ông bị nước lũ cuốn trôi.
Khi Tạ Tất An cầm ô tất tả chạy tới, phát hiện thấy người bạn thân đã bị nước nhấn chìm thì vô cùng thương tâm. Ông bèn leo lên gầm cầu treo cổ tự tử. Khi chết, lưỡi ông vẫn thè dài ra ngoài miệng. Ngọc Hoàng biết tình cảm sâu đậm của hai người, bèn sắc phong cho họ làm Thần tướng, hầu hạ bên cạnh Thần Thành Hoàng, chuyên bắt kẻ xấu.
Có người nói rằng, tên Tạ Tất An (Bạch Vô Thường) nghĩa là cảm tạ thần linh ắt sẽ được bình an. Còn Phạm Vô Cứu (Hắc Vô Thường) nghĩa là những người phạm pháp thì không thể cứu được. Trong đám rước của Đài Loan, người ta thường bắt gặp một cặp tượng Thần, kẻ thấp người cao, bước đi một cách kỳ quái, lắc la lắc lư. Người thấp chính là Hắc Vô Thường, vì mặt ông có màu đen đỏ, trên tay lại cầm xích sắt, nên gọi là “Ông Xích” (Ông Đỏ). Còn người cao hơn gọi là Bạch Vô Thường, vì sắc mặt ông trắng bệch, lưỡi lại dài thè lè, trên tay phe phẩy cái quạt lông vũ, sau lưng lại cõng thêm cái ô, nên gọi là Ông Bạch. Cái tên “Hắc Bạch Vô Thường” ra đời từ đó.
Vai Trò và Ý Nghĩa Tâm Linh của Hắc Bạch Vô Thường
Truyền thuyết kể rằng, hai ông Hắc Bạch Vô Thường chuyên đi tuần trên đường lúc đêm khuya khoắt để bắt linh hồn những kẻ xấu tới âm tào địa phủ. Do vậy, nghe thấy tiếng tăm hai ông là ai nấy đều thất kinh. Hắc Bạch Vô Thường chính là người hộ tống các linh hồn trở về địa ngục. Họ làm việc công chính, liêm minh, lạnh lùng, đúng người đúng tội nên còn là biểu tượng của công lý, lẽ phải. Đương nhiên, kẻ xấu rất sợ Hắc Bạch Vô Thường, bởi một khi bị câu hồn về dưới địa ngục, kẻ xấu sẽ phải gánh chịu tất cả tội nghiệp mà mình đã gây ra lúc còn sống ở dương gian.
Nghe nói tấm lòng Bạch Vô Thường rất lương thiện. Dẫu người khác có đắc tội ông cũng không để bụng. Cho nên người ta gọi ông là “Tạ Tất An”. Khi thấy bạn mình bị nước lũ cuốn đi, ông vốn định nhảy sông tự tử để tạ tội. Nhưng vì ông quá cao, hơn nữa nước sông cũng dần rút xuống nên không thể được như ý, đành phải treo cổ lên dầm cầu, lưỡi lè ra rất dài. Do đó mà hình tượng của ông là một người dáng cao và có cái lưỡi rất dài.
Còn Hắc Vô Thường thì lại rất nóng tính. Đó là do khi nước sông dâng lên cao quá đầu, cận kề cái chết, ông vẫn đang giãy giụa giữa con nước lớn nên sắc mặt chuyển thành màu đen. Từ đó, tính khí trở nên gắt gỏng, không chịu tha thứ cho người phạm tội. Vậy nên, một khi không cẩn thận mà đắc tội với ông, không kể mắc tội gì, ông ấy đều sẽ không bỏ qua, vì vậy lại gọi ông là “Phạm Vô Cứu”.
Đối với người lương thiện, hai ông Hắc Bạch này lại vô cùng dễ mến. Bởi người tốt thì không sợ ma quỷ, địa ngục. Nếu lúc sống có thể tích đức, hành thiện, dùng ân nghĩa mà đối đãi với mọi người thì khi chết đi có thể được đầu thai lên Trời làm Tiên hoặc xuống trần tiếp tục làm người. Mỗi khi đi chơi hội chùa, trên người tượng Hắc Bạch Vô Thường có treo một xâu “bánh cô độc”. Nhiều người phụ nữ sẽ xin mang về cho trẻ nhỏ trong nhà ăn, nghe nói ăn rồi có thể khiến cho trẻ nhỏ bình an chóng lớn.
Nếu là người tu hành, tu luyện chính Pháp, khi rời đi còn thoát khỏi vòng luân hồi, ra khỏi cõi Tam giới (chỉ ba cõi: Trên trời, trần gian, địa ngục), thì với Hắc Bạch Vô Thường, họ lại càng không phải sợ hãi chi. Một khi đắc Đạo, “bạch nhật phi thăng” (bay lên trời cao giữa ban ngày), họ chính là đã thành Thần Tiên rồi vậy.
Kết Luận
Hắc Bạch Vô Thường, dù được miêu tả với hình dáng có phần đáng sợ, nhưng lại là biểu tượng mạnh mẽ cho công lý thiêng liêng và quy luật nhân quả trong vũ trụ. Qua câu chuyện trải nghiệm có thật và truyền thuyết về Phạm Vô Cứu – Tạ Tất An, chúng ta thấy rõ vai trò của họ trong việc duy trì trật tự cõi âm, phân định thiện ác. Đối với những người sống lương thiện, tích đức hành thiện, Hắc Bạch Vô Thường không phải là nỗi kinh hoàng mà là sự đảm bảo cho một kiếp sau tốt đẹp hơn. Hãy luôn sống chính trực và hành động có đạo lý để tâm an, không còn lo sợ trước bất kỳ sứ giả cõi âm nào.
