Ngày 17 tháng 5 hằng năm không chỉ là một ngày bình thường mà còn mang một ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng trên toàn cầu. Đây là Ngày Quốc tế chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người đồng tính, song tính và chuyển giới (International Day Against Homophobia and Transphobia – IDAHOT), thường được cộng đồng biết đến với tên gọi ngắn gọn là Ngày Quốc tế chống kỳ thị LGBT. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa của ngày này, cũng như các quy định pháp luật liên quan đến quyền lợi người lao động và vấn đề chuyển đổi giới tính tại Việt Nam.
Ngày 17/5 Là Ngày Quốc Tế Chống Kỳ Thị LGBT: Ý Nghĩa và Cộng Đồng
Ngày 17 tháng 5 được chọn làm Ngày Quốc tế chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người đồng tính, song tính và chuyển giới (IDAHOT) nhằm kỷ niệm việc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) loại bỏ đồng tính luyến ái ra khỏi danh sách các bệnh tâm thần vào năm 1990. Từ đó, ngày này trở thành biểu tượng cho cuộc đấu tranh chống lại định kiến và sự phân biệt đối xử mà cộng đồng LGBT phải đối mặt.
LGBT là một từ viết tắt quen thuộc dùng để chỉ các xu hướng tính dục và bản dạng giới khác nhau, bao gồm:
- Lesbian (Đồng tính nữ): Nữ giới yêu nữ giới.
- Gay (Đồng tính nam): Nam giới yêu nam giới.
- Bisexual (Song tính): Người có sức hấp dẫn về mặt tình cảm hoặc tình dục với cả nam và nữ.
- Transgender (Chuyển giới): Người có bản dạng giới không trùng khớp với giới tính sinh học khi sinh ra.
Mục đích chính của Ngày Quốc tế chống kỳ thị LGBT là nâng cao nhận thức của xã hội về thực trạng bạo lực, kỳ thị và phân biệt đối xử mà cộng đồng LGBT toàn cầu đang phải chịu đựng, từ đó thúc đẩy sự chấp nhận, tôn trọng và bảo vệ quyền bình đẳng cho tất cả mọi người, bất kể xu hướng tính dục hay bản dạng giới.
Lá cờ lục sắc biểu tượng của cộng đồng LGBT trong Ngày Quốc tế chống kỳ thị
Người Lao Động Có Được Nghỉ Làm Vào Ngày 17/5 Không?
Một trong những câu hỏi thường gặp là liệu người lao động có được nghỉ làm vào Ngày Quốc tế chống kỳ thị LGBT (Ngày 17/5) hay không. Để trả lời cho câu hỏi này, chúng ta cần căn cứ vào quy định của pháp luật lao động hiện hành.
Theo Điều 112 của Bộ luật Lao động 2019, người lao động tại Việt Nam được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong các ngày lễ, tết sau đây:
- Tết Dương lịch: 01 ngày (ngày 01 tháng 01 dương lịch).
- Tết Âm lịch: 05 ngày.
- Ngày Chiến thắng: 01 ngày (ngày 30 tháng 4 dương lịch).
- Ngày Quốc tế lao động: 01 ngày (ngày 01 tháng 5 dương lịch).
- Quốc khánh: 02 ngày (ngày 02 tháng 9 dương lịch và 01 ngày liền kề trước hoặc sau).
- Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 01 ngày (ngày 10 tháng 3 âm lịch).
Dựa trên danh sách này, Ngày 17/5 (Ngày Quốc tế chống kỳ thị LGBT) không được quy định là một trong những ngày lễ chính thức mà người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương theo Bộ luật Lao động.
Tuy nhiên, nếu ngày 17/5 trùng vào ngày nghỉ hằng tuần của người lao động (ví dụ Thứ Bảy hoặc Chủ Nhật) theo Điều 111 Bộ luật Lao động 2019, thì người lao động vẫn sẽ được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào ngày đó. Người sử dụng lao động có quyền quyết định sắp xếp ngày nghỉ hằng tuần vào Chủ nhật hoặc ngày khác trong tuần, nhưng phải được ghi rõ trong nội quy lao động.
Trong trường hợp người lao động có nhu cầu nghỉ vào ngày 17/5 nhưng không trùng vào ngày nghỉ hằng tuần, họ có thể xin nghỉ phép năm hoặc nghỉ không hưởng lương theo thỏa thuận với người sử dụng lao động.
Pháp Luật Việt Nam Quy Định Gì Về Chuyển Đổi Giới Tính?
Vấn đề chuyển đổi giới tính nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng. Theo Phụ lục 1c Hướng dẫn chăm sóc và hỗ trợ y tế cho người bị xâm hại tình dục ban hành kèm Quyết định 3133/QĐ-BYT năm 2020, chuyển đổi giới tính được giải thích là quá trình can thiệp y học để thay đổi giới tính sinh học của một người đã hoàn thiện, nhằm phù hợp với bản dạng giới của họ.
Về mặt pháp lý, Điều 36 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền xác định lại giới tính như sau:
- Cá nhân có quyền xác định lại giới tính trong trường hợp giới tính của họ bị khuyết tật bẩm sinh hoặc chưa định hình chính xác, cần có sự can thiệp y học để xác định rõ.
- Việc xác định lại giới tính phải tuân thủ quy định của pháp luật.
- Người đã xác định lại giới tính có quyền và nghĩa vụ đăng ký thay đổi hộ tịch, cũng như có quyền nhân thân phù hợp với giới tính đã được xác định lại.
Bên cạnh đó, Điều 37 Bộ luật Dân sự 2015 cũng đề cập đến vấn đề chuyển đổi giới tính: “Việc chuyển đổi giới tính được thực hiện theo quy định của luật. Cá nhân đã chuyển đổi giới tính có quyền, nghĩa vụ đăng ký thay đổi hộ tịch theo quy định của pháp luật về hộ tịch; có quyền nhân thân phù hợp với giới tính đã được chuyển đổi theo quy định của Bộ luật này và luật khác có liên quan.”
Mặc dù Bộ luật Dân sự 2015 không trực tiếp nêu rõ “cho phép cá nhân được chuyển đổi giới tính”, nhưng các quy định trên đã khẳng định quyền xác định lại giới tính và đề cập đến việc chuyển đổi giới tính sẽ được thực hiện “theo quy định của luật”. Điều này cho thấy pháp luật Việt Nam đã có những ghi nhận bước đầu đối với vấn đề này và đang dần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để bảo vệ quyền lợi của người chuyển giới.
Ngày 17/5 không chỉ là một ngày để cộng đồng LGBT lên tiếng mà còn là dịp để toàn xã hội nhìn nhận và xóa bỏ những rào cản về kỳ thị, phân biệt đối xử. Việc hiểu rõ về ý nghĩa của ngày này, cũng như các quy định pháp luật liên quan, góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh và tôn trọng sự đa dạng. Hãy cùng lan tỏa thông điệp yêu thương và bình đẳng để mọi cá nhân đều có thể sống đúng với bản chất của mình.
